Những chuyện lạ về thế giới kiến

Loài MQ==“kiến Mg==dũng Mw==sĩ” NA==bắt NQ==ấu Ng==trùng Nw==kiến OA==đen OQ==về MTA=nuôi MTE=làm MTI=nô MTM=lệ. MTQ=Chúng MTU=giúp MTY=xây MTc=tổ, MTg=tìm MTk=thức MjA=ăn, MjE=nuôi MjI=“trẻ", MjM=quét MjQ=dọn, MjU=bón MjY=cho Mjc=chủ Mjg=ăn, Mjk=thậm MzA=chí MzE=đánh MzI=giết MzM=đồng MzQ=loại MzU=để MzY=cướp Mzc=nô Mzg=lệ Mzk=mới NDA=cho NDE=chủ.

NDI=

Với NDM=khoảng NDQ=10.000 NDU=tỷ NDY=“dân”, NDc=loài NDg=kiến NDk=có NTA=mặt NTE=ở NTI=khắp NTM=mọi NTQ=nơi, NTU=chỉ NTY=trừ NTc=những NTg=đỉnh NTk=núi NjA=băng NjE=ở NjI=hai NjM=cực. NjQ=Nhờ NjU=có NjY=một Njc=bộ Njg=máy Njk=tổ NzA=chức NzE=“xã NzI=hội” NzM=khá NzQ=phức NzU=tạp NzY=và Nzc=quy Nzg=củ Nzk=nên ODA=dù ODE=ở ODI=bất ODM=cứ ODQ=nơi ODU=nào, ODY=sâu ODc=trong ODg=lòng ODk=đất OTA=hay OTE=trên OTI=những OTM=ngọn OTQ=núi OTU=cao, OTY=chúng OTc=đều OTg=sống OTk=như MTAwmột MTAxvị MTAythủ MTAzlĩnh MTA0của MTA1các MTA2loài MTA3côn MTA4trùng. MTA5Hơn MTEwthế MTExnữa, MTEysự MTEz“thông MTE0minh”, MTE1biết MTE2hiệp MTE3lực MTE4và MTE5đoàn MTIwkết MTIxđã MTIygiúp MTIzsinh MTI0vật MTI1nhỏ MTI2bé MTI3này MTI4tồn MTI5tại MTMwđược MTMxhơn MTMy140 MTMztỷ MTM0năm MTM1trên MTM2trái MTM3đất.

Kiến MTM4trồng MTM5nấm

Loài MTQwkiến MTQxnhìn MTQychung MTQzlà MTQ0loài MTQ1sống MTQ2kiểu MTQ3du MTQ4cư, MTQ5săn MTUwbắt. MTUxThế MTUynhưng MTUztrong MTU0những MTU1khu MTU2rừng MTU3rậm MTU4nhiệt MTU5đới MTYwở MTYxGoatemala MTYyhay MTYzBrazil, MTY0có MTY1một MTY2loài MTY3kiến MTY4tên MTY5là MTcwCheye MTcx(kiến MTcycắt MTczlá) MTc0đã MTc1định MTc2cư MTc3và MTc4lấy MTc5cấy MTgwtrồng MTgxlàm MTgykế MTgzsinh MTg0nhai. MTg1Cứ MTg2đến MTg3đêm, MTg4loài MTg5kiến MTkwnày MTkxlại MTkytiến MTkzquân MTk0vào MTk1nơi MTk2cây MTk3lá MTk4rậm MTk5rạp. MjAwNhững MjAxcon MjAykhỏe MjAzmạnh MjA0trai MjA1tráng MjA2đi MjA3đầu, MjA4chịu MjA5trách MjEwnhiệm MjExcắt MjEy(cắn) MjEzlá MjE0cây. MjE1Những MjE2con MjE3“trung MjE4niên” MjE5xén MjIwlá MjIxcây MjIyđã MjIzcắt MjI0thành MjI1hình MjI2tròn MjI3hoặc MjI4bán MjI5nguyệt, MjMwđể MjMxnhững MjMycon MjMzyếu MjM0hơn MjM1vận MjM2chuyển MjM3về MjM4tổ.

Ở MjM5tổ, MjQwkiến MjQxkỹ MjQythuật MjQz(chuyên MjQ0lo MjQ1“công MjQ2nghệ” MjQ3cấy MjQ4trồng) MjQ5nhanh MjUwchóng MjUxnghiền MjUylá MjUzcho MjU0nát MjU1vụn MjU2ra, MjU3đồng MjU4thời MjU5tiết MjYwnước MjYxbọt MjYyđể MjYztrộn MjY0đều. MjY1Rồi MjY2chúng MjY3cấy MjY4lẫn MjY5lên Mjcwđó Mjcxnhững Mjcysợi Mjcznấm Mjc0giống Mjc1vẫn Mjc2cất Mjc3giữ. Mjc4Chẳng Mjc5bao Mjgwlâu Mjgxsau, Mjgytrên Mjgzđống Mjg0lá Mjg1vụn Mjg2đó Mjg3đã Mjg4mọc Mjg5trắng Mjkwnhững Mjkxcây Mjkynấm. MjkzCác Mjk0“kỹ Mjk1sư Mjk2trồng Mjk3nấm” Mjk4còn Mjk5biết MzAwkhống MzAxchế MzAykhông MzAzcho MzA0nấm MzA1nở MzA2xoè, MzA3chỉ MzA4cần MzA5to MzEwbằng MzExquả MzEytáo MzEzlà MzE0chúng MzE1cắn MzE2đứt, MzE3phân MzE4chia MzE5cho MzIwcả MzIxbầy MzIycùng MzIzăn.

Điều MzI0đáng MzI1ngạc MzI2nhiên MzI3là MzI4chúng MzI5cũng MzMwbiết MzMxcách MzMybón MzMzphân, MzM0thu MzM1hoạch, MzM2cắn MzM3bỏ MzM4những MzM5loài MzQwnấm MzQxkhông MzQyăn MzQzđược, MzQ0chọn MzQ1ra MzQ2loài MzQ3nấm MzQ4cao MzQ5sản MzUwvà MzUxcất MzUytrữ MzUzlại MzU0để MzU1làm MzU2giống MzU3cho MzU4vụ MzU5sau. MzYwKỳ MzYxlạ MzYyhơn MzYznữa, MzY0kiến MzY1hiểu MzY2được MzY3cả MzY4“kỹ MzY5thuật Mzcwphòng Mzcxấm”. Mzcy"Vườn Mzcznấm” Mzc0của Mzc1chúng Mzc2có Mzc3thể Mzc4ví Mzc5với Mzgwphòng Mzgxtrồng Mzgynấm, Mzgznuôi Mzg0khuẩn Mzg1nhân Mzg2tạo Mzg3của Mzg4con Mzg5người. MzkwỞ Mzkxđó, Mzkydo Mzkzlá Mzk0cây Mzk1lên Mzk2men, Mzk3mục Mzk4rã Mzk5nên NDAwnhiệt NDAxđộ NDAyluôn NDAzở NDA0mức NDA125 NDA2độ NDA3C NDA4và NDA5độ NDEwẩm NDExtương NDEyđối NDEzlà NDE056%.

Kiến NDE1cấy NDE2lúa

Ở NDE3Mỹ NDE4và NDE5Mexico NDIwcó NDIxmột NDIyloài NDIzđược NDI0gọi NDI1là NDI2“kiến NDI3nông NDI4nghiệp”, NDI5bởi NDMwvì NDMxchúng NDMybiết NDMztrồng NDM0lúa. NDM1Vào NDM2những NDM3ngày NDM4mát NDM5mẻ, NDQwcả NDQxđàn NDQykéo NDQznhau NDQ0ra NDQ1khỏi NDQ2tổ, NDQ3dọn NDQ4cho NDQ5thật NDUwsạch NDUxcỏ NDUyxung NDUzquanh NDU0rồi NDU1gieo NDU2một NDU3loại NDU4“gạo NDU5kiến”, NDYwthứ NDYxmà NDYychúng NDYzrất NDY0thích NDY1ăn, NDY2xuống NDY3khu NDY4đất NDY5vừa NDcwdọn NDcxcỏ. NDcyĐể NDczgieo NDc0hạt, NDc1chúng NDc2dùng NDc3răng NDc4và NDc5càng NDgwtrước NDgxđể NDgyđào NDgzhốc, NDg0rồi NDg1vùi NDg2các NDg3hạt NDg4vào NDg5trong NDkwđất.

Khi NDkx“lúa” NDkyđã NDkzmọc, NDk0chúng NDk1lại NDk2làm NDk3cỏ, NDk4phân NDk5công NTAwchăm NTAxsóc, NTAytrông NTAzcoi NTA0rất NTA1cẩn NTA2thận. NTA3Đến NTA4mùa NTA5lúa NTEwchín, NTExchúng NTEykéo NTEzcả NTE0đàn NTE1tới NTE2thu NTE3hoạch, NTE4mang NTE5về NTIwcất NTIxtrong NTIykho NTIzdự NTI0trữ. NTI1Vào NTI2những NTI3ngày NTI4trời NTI5nắng, NTMwchúng NTMxcòn NTMymang NTMz“gạo” NTM0ra NTM1phơi, NTM2có NTM3lẽ NTM4là NTM5để NTQwđề NTQxphòng NTQymốc NTQzthối.

Kiến NTQ0nuôi NTQ1“bò NTQ2sữa”

Có NTQ3một NTQ4loài NTQ5kiến NTUwbiết NTUxnuôi NTUyloài NTUznha NTU0trùng NTU1(sâu NTU2hại NTU3cây NTU4bông, NTU5cây NTYwthuốc NTYxlá) NTYyđể NTYzlấy NTY0sữa, NTY1giống NTY2như NTY3con NTY4người NTY5nuôi NTcwbò NTcxsữa NTcyvậy. NTczTrong NTc0hang, NTc1chúng NTc2cũng NTc3làm NTc4chuồng NTc5cho NTgw"bò”. NTgxMùa NTgyxuân NTgzấm NTg0áp, NTg1các NTg2chú NTg3kiến NTg4mục NTg5đồng NTkwcho NTkxbò NTkyra NTkzngoài NTk0hang, NTk1đưa NTk2lên NTk3những NTk4tán NTk5cây NjAwrậm NjAxrạp NjAyđể NjAzchăn NjA0dắt. NjA1Để NjA2bảo NjA3toàn NjA4đám NjA5vật NjEwnuôi, NjExkiến NjEyta NjEzlấy NjE0bùn NjE1đắp NjE2thành NjE3những NjE4con NjE5hào NjIwtrên NjIxcành NjIycây

Đến NjIzkỳ NjI0lấy NjI1sữa, NjI2mỗi NjI3con NjI4“bò” NjI5cho NjMwkiến NjMxmột NjMygiọt NjMztrong NjM0một NjM1giây, NjM2mỗi NjM3ngày NjM4được NjM5cho NjQw25 NjQxmg. NjQyNếu NjQzsữa NjQ0nhiều NjQ1không NjQ2ăn NjQ3hết, NjQ4chúng NjQ5liền NjUwgọi NjUxđám NjUykiến NjUzthợ NjU0đến. NjU1Đám NjU2kiến NjU3thợ NjU4này NjU5luôn NjYwcó NjYxtinh NjYythần NjYz“tử NjY0vì NjY1ăn”. NjY2Chúng NjY3uống NjY4đầy NjY5ắp Njcwmột Njcxbụng Njcysữa, Njczđến Njc0mức Njc1không Njc2cựa Njc3quậy Njc4được Njc5nữa, Njgwbám Njgxtrên Njgycác Njgzxà Njg0ngang Njg1trong Njg2hang, Njg3chết Njg4và Njg5trở Njkwthành Njkxtúi Njkysữa Njkzdự Njk0trữ Njk1sữa Njk2cho Njk3kiến Njk4mục Njk5đồng.

Cũng NzAwcó NzAxlúc, NzAydo NzAztranh NzA0giành NzA1“bò NzA2sữa” NzA3của NzA4nhau NzA5mà NzEwgiữa NzExlũ NzEykiến NzEzsinh NzE0ra NzE1kịch NzE2chiến. NzE3Những NzE4cuộc NzE5chiến NzIwtranh NzIxnhư NzIyvậy NzIzthường NzI0rất NzI1tàn NzI2khốc, NzI3thây NzI4chất NzI5thành NzMw"núi".

Kiến NzMxxây NzMycầu

Một NzMzsố NzM0loài NzM1kiến NzM2ở NzM3các NzM4khu NzM5rừng NzQwnhiệt NzQxđới NzQychâu NzQzMỹ NzQ0Latinh NzQ1có NzQ2riêng NzQ3những NzQ4“đơn NzQ5vị NzUwcông NzUxbinh”, NzUylàm NzUzviệc NzU0rất NzU1hiệu NzU2quả. NzU3Để NzU4tạo NzU5thuận NzYwlợi NzYxcho NzYynhững NzYzcon NzY0kiến NzY1thợ NzY2vận NzY3chuyển NzY4lương NzY5thực Nzcwvề Nzcxtổ, Nzcyloài Nzczkiến Nzc0Eciton Nzc1burchellii Nzc2đã Nzc3dùng Nzc4chính Nzc5cơ Nzgwthể Nzgxmình Nzgyđể Nzgzbắc Nzg0thành Nzg1cầu Nzg2ngang Nzg3qua Nzg4các Nzg5“ổ Nzkwgà”, Nzkx“ổ Nzkytrâu” Nzkzchứa Nzk0nước.

Các Nzk1nhà Nzk2nghiên Nzk3cứu Nzk4Scott Nzk5Powell ODAwvà ODAxNigel ODAyFranks ODAzthuộc ODA0Đại ODA1học ODA2Bristol ODA3(Anh) ODA4đã ODA5dùng ODEwnhững ODExtấm ODEyván ODEzcó ODE0đục ODE1lỗ ODE2với ODE3đường ODE4kính ODE5khác ODIwnhau ODIxđể ODIythử ODIznghiệm ODI0hành ODI1vi ODI2của ODI3loài ODI4kiến ODI5này. ODMwHọ ODMxghi ODMynhận ODMzrằng ODM0kích ODM1thước ODM2của ODM3con ODM4kiến ODM5bắc ODQwcầu ODQxtương ODQyđương ODQzvới ODQ0kích ODQ1thước ODQ2của ODQ3lỗ. ODQ4Những ODQ5lỗ ODUwcó ODUxđường ODUykính ODUzlớn ODU0thì ODU1sẽ ODU2có ODU3nhiều ODU4con ODU5kiến ODYwhợp ODYxlại ODYyđể ODYztạo ODY0thành ODY1cầu. ODY2Chúng ODY3chỉ ODY4về ODY5tổ ODcwkhi ODcxcả ODcyđàn ODczđã ODc0qua ODc1“sông”.

Kiến ODc2cũng ODc3có ODc4“ôsin”

Có ODc5một ODgwloài ODgx“kiến ODgydũng ODgzsĩ” ODg0rất ODg1dũng ODg2cảm ODg3và ODg4thiện ODg5chiến. ODkwHàm ODkxtrên ODkycủa ODkzchúng ODk0nhọn ODk1hoắt ODk2như ODk3mũi ODk4kim, ODk5là OTAwvũ OTAxkhí OTAysắc OTAzbén OTA0lúc OTA1lâm OTA2trận. OTA3Thế OTA4nhưng OTA5thứ OTEwvũ OTExkhí OTEynày OTEzkhiến OTE0chúng OTE1không OTE2thể OTE3tự OTE4ăn OTE5được, OTIwphải OTIxcó OTIymột OTIzloài OTI0kiến OTI1khác, OTI2gọi OTI3là OTI4“kiến OTI5nô OTMwlệ”, OTMxbón OTMycho OTMzăn.

Kiến OTM0nô OTM1lệ OTM2bị OTM3cướp OTM4đi OTM5từ OTQwấu OTQxtrùng OTQykiến OTQzđen OTQ0rồi OTQ1được OTQ2nuôi OTQ3lớn. OTQ4Chúng OTQ5giúp OTUwkiến OTUxdũng OTUysĩ OTUzxây OTU0tổ, OTU1kiếm OTU2thức OTU3ăn, OTU4nuôi OTU5“trẻ OTYwnhỏ”, OTYxquét OTYydọn OTYzrác OTY0rưởi OTY1và OTY2bón OTY3cho OTY4chủ OTY5ăn, OTcwthậm OTcxchí OTcycòn OTczgiúp OTc0chủ OTc1xông OTc2vào OTc3bầy OTc4kiến OTc5đen OTgwđể OTgxgiết OTgydòng OTgztộc OTg0của OTg1mình OTg2và OTg3cướp OTg4nô OTg5lệ OTkwmới.

Kiến OTkxnô OTkylệ OTkzbận OTk0bịu OTk1suốt OTk2ngày, OTk3ăn OTk4uống OTk5thường MTAwMA==thiếu MTAwMQ==thốn MTAwMg==nên MTAwMw==chỉ MTAwNA==thọ MTAwNQ==được MTAwNg==khoảng MTAwNw==2 MTAwOA==tháng. MTAwOQ==Tuy MTAxMA==vậy, MTAxMQ==kiến MTAxMg==dũng MTAxMw==sĩ MTAxNA==không MTAxNQ==bao MTAxNg==giờ MTAxNw==cướp MTAxOA==kiến MTAxOQ==lớn MTAyMA==về MTAyMQ==làm MTAyMg==nô MTAyMw==lệ. MTAyNA==Các MTAyNQ==nhà MTAyNg==nghiên MTAyNw==cứu MTAyOA==cho MTAyOQ==rằng MTAzMA==đó MTAzMQ==là MTAzMg==vì MTAzMw==kiến MTAzNA==dũng MTAzNQ==sĩ MTAzNg==đề MTAzNw==phòng MTAzOA==loại MTAzOQ==kiến MTA0MA==lớn MTA0MQ==biết MTA0Mg==được MTA0Mw==đường MTA0NA==trốn MTA0NQ==thoát, MTA0Ng==có MTA0Nw==khi MTA0OA==còn MTA0OQ==biết MTA1MA==chống MTA1MQ==lại MTA1Mg==chủ. MTA1Mw==Kẻ MTA1NA==ăn MTA1NQ==trên MTA1Ng==ngồi MTA1Nw==trốc MTA1OA==này MTA1OQ==chỉ MTA2MA==cướp MTA2MQ==ấu MTA2Mg==trùng MTA2Mw==vì MTA2NA==chúng MTA2NQ==còn MTA2Ng==quá MTA2Nw==nhỏ, MTA2OA==không MTA2OQ==thể MTA3MA==biết MTA3MQ==mình MTA3Mg==đã MTA3Mw==bị MTA3NA==cướp MTA3NQ==về MTA3Ng==và MTA3Nw==tưởng MTA3OA==rằng MTA3OQ==ông MTA4MA==chủ MTA4MQ==chính MTA4Mg==là MTA4Mw==thân MTA4NA==thích MTA4NQ==của MTA4Ng==mình, MTA4Nw==dẫn MTA4OA==đến MTA4OQ==trung MTA5MA==thành MTA5MQ==tuyệt MTA5Mg==đối.

Liên MTA5Mw==bang MTA5NA==kiến

Ở MTA5NQ==Liên MTA5Ng==Xô MTA5Nw==cũ MTA5OA==có MTA5OQ==một MTEwMA==liên MTEwMQ==bang MTEwMg==kiến MTEwMw==khá MTEwNA==nổi MTEwNQ==tiếng, MTEwNg==do MTEwNw==khoảng MTEwOA==1.500 MTEwOQ==tổ MTExMA==kiến MTExMQ==hợp MTExMg==thành. MTExMw==Bình MTExNA==quân MTExNQ==mỗi MTExNg==tổ MTExNw==cao MTExOA==tới MTExOQ==1,5 MTEyMA==m, MTEyMQ==đường MTEyMg==kính MTEyMw==7m, MTEyNA==nom MTEyNQ==như MTEyNg==một MTEyNw==gò MTEyOA==đất, MTEyOQ==thậm MTEzMA==chí MTEzMQ==như MTEzMg==một MTEzMw==quả MTEzNA==đồi MTEzNQ==nhỏ.

Loài MTEzNg==kiến MTEzNw==này MTEzOA==đầu MTEzOQ==to, MTE0MA==thuộc MTE0MQ==họ MTE0Mg==kiến MTE0Mw==vàng. MTE0NA==Cứ MTE0NQ==3-4 MTE0Ng==tổ MTE0Nw==hợp MTE0OA==thành MTE0OQ==một MTE1MA==“bang”, MTE1MQ==giữa MTE1Mg==các MTE1Mw==bang MTE1NA==lại MTE1NQ==có MTE1Ng==những MTE1Nw==hành MTE1OA==lang MTE1OQ==phân MTE2MA==cách. MTE2MQ==Trong MTE2Mg==các MTE2Mw==khu MTE2NA==rừng MTE2NQ==do MTE2Ng==chúng MTE2Nw==đồn MTE2OA==trú, MTE2OQ==không MTE3MA==có MTE3MQ==“chỗ MTE3Mg==đứng” MTE3Mw==cho MTE3NA==các MTE3NQ==loại MTE3Ng==côn MTE3Nw==trùng MTE3OA==phá MTE3OQ==hại.
Nhà MTE4MA==nước MTE4MQ==Liên MTE4Mg==Xô MTE4Mw==cũ MTE4NA==bảo MTE4NQ==vệ MTE4Ng==những MTE4Nw==khu MTE4OA==rừng MTE4OQ==này MTE5MA==rất MTE5MQ==nghiêm MTE5Mg==ngặt, MTE5Mw==coi MTE5NA==lãnh MTE5NQ==địa MTE5Ng==của MTE5Nw==liên MTE5OA==bang MTE5OQ==kiến MTIwMA==là MTIwMQ==vùng MTIwMg==cấm, MTIwMw==xe MTIwNA==cộ MTIwNQ==không MTIwNg==được MTIwNw==đi MTIwOA==vào MTIwOQ==các MTIxMA==khu MTIxMQ==vực MTIxMg==đó. MTIxMw==